งานวิเคราะห์ : การวิเคราะห์ประสิทธิภาพและผลสัมฤทธิ์ของการจัดการเรียนการสอนผ่านห้องเรียน Hybrid Learning Classroom คณะบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น

หลักการและเหตุผล
การเปลี่ยนแปลงอย่างพลิกผันทางเทคโนโลยี (Digital Disruption) ในศตวรรษที่ 21 ประกอบกับ
ความต้องการพัฒนากระบวนทัศน์ทางการศึกษาในยุคดิจิทัล ได้กลายเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาส าคัญที่ท าให้
สถาบันอุดมศึกษาต้องปรับเปลี่ยนรูปแบบการจัดการเรียนรู้ (กิตติภูมิ นามวงค์, 2565) คณะบริหารธุรกิจและ
การบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น ในฐานะสถาบันที่มุ่งผลิตนักบริหารธุรกิจและนักบัญชีชั้นน า มีพันธกิจหลัก
ในการบ่มเพาะบัณฑิตให้มีทักษะพร้อมรับอนาคต (Future-ready Skills) แต่อย่างไรก็ตาม ตัวชี้วัดที่ส าคัญ
ที่สุดในการสะท้อนความส าเร็จของหลักสูตรและการจัดการศึกษาคือ “ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักศึกษา”
(Student Learning Achievement) ทั้งในมิติของคะแนนดิบ เกรดเฉลี่ยรายวิชา และความสามารถในการ
บรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้ (Learning Outcomes) ที่หลักสูตรก าหนดไว้ (พรทิพย์ สุวรรณฉัตร, 2567)
ในบริบทของการบริหารจัดการการเรียนการสอนรูปแบบห้องเรียนไฮบริด (Hybrid Learning
Classroom) ที่ผู้เขียนในฐานะนักวิชาการศึกษาได้รับมอบหมายให้ดูแลนั้น ประเด็นที่ท้าทายที่สุดไม่ใช่การ
จัดหาเทคโนโลยีที่ทันสมัย แต่คือการตั้งค าถามว่า “ระบบห้องเรียนไฮบริดสามารถรักษา พัฒนา หรือส่งเสริม
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักศึกษาให้เป็นไปตามมาตรฐานวิชาการได้อย่างแท้จริงหรือไม่” เนื่องจาก
วิชาการสายบริหารธุรกิจและการบัญชี มีลักษณะเฉพาะที่ต้องการทั้งทักษะการค านวณขั้นสูง การคิด
วิเคราะห์เชิงกลยุทธ์ และการท างานร่วมกันเป็นทีม ซึ่งเดิมทีผลสัมฤทธิ์ในด้านเหล่านี้ถูกหล่อหลอมผ่าน
ปฏิสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดในห้องเรียนแบบเผชิญหน้า ตามที่ ณัฐพล พลประถม (2566) ได้ชี้ให้เห็นว่าโครงสร้าง
พื้นฐานและการจัดการเรียนรู้เชิงรุกมีความสัมพันธ์โดยตรงต่อสมรรถนะผู้เรียน
เมื่อปรับเปลี่ยนมาสู่รูปแบบไฮบริดที่ผสมผสานระหว่างผู้เรียนในห้องเรียน (On-site) และผู้เรียน
ผ่านระบบออนไลน์ (Online) พร้อมกัน ปัญหาเชิงประจักษ์ที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
เริ่มปรากฏเด่นชัดขึ้นในหลายมิติจากการสังเกตการณ์เชิงระบบสอดคล้องกับข้อค้นพบของ อนงค์นาฏ
มีแก้ว (2568) ที่ระบุว่า สภาพแวดล้อมทางกายภาพและระบบสิ่งแวดล้อมทางการเรียนรู้ที่แตกต่างกัน ส่งผล
ต่อแนวโน้มความแตกต่างของผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนระหว่างกลุ่มนักศึกษาที่เข้าเรียนแบบ On-site และ
Online โดยนักศึกษาที่เรียนออนไลน์มักมีคะแนนสะสมระหว่างภาคต่ ากว่า ซึ่งอาจเกิดจากภาวะการหลุด
โฟกัส และสิ่งเร้าภายนอกในสภาพแวดล้อมที่พักอาศัย ในส่วนของรายวิชาที่ต้องมีการค านวณและวิเคราะห์
กรณีศึกษาที่ซับซ้อน เช่น การบัญชีขั้นสูง หรือการบริหารการเงิน นักศึกษาออนไลน์พบอุปสรรคในการ
ซักถามอาจารย์ผู้สอนแบบเรียลไทม์ ท าให้เกิดภาวะ “ตามไม่ทัน” ส่งผลให้คะแนนสอบกลางภาคและปลาย
ภาคในส่วนข้อเขียนลดลงอย่างมีนัยส าคัญ ซึ่งปัญหานี้ วิศรุต ศรีเรือน (2567) เสนอว่าเกิดจากข้อจ ากัดใน
วัตถุประสงค์
การศึกษาวิเคราะห์ได้กำหนดวัตถุประสงค์ 3 ประเด็น ดังนี้
1.2.1 เพื่อวิเคราะห์ประสิทธิภาพของการจัดการเรียนการสอนผ่านห้องเรียน Hybrid Learning
Classroom คณะบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น ใน 4 ด้าน (ด้านกายภาพและเทคโนโลยี,
ด้านการบริหารจัดการสนับสนุน, ด้านผู้สอนและการออกแบบการจัดการเรียนรู้ และด้านพฤติกรรมและ
ความพร้อมของผู้เรียน)
1.2.2 เพื่อเสนอแนวทางในการพัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการเรียนผ่านห้องเรียนห้องเรียน
Hybrid Learning Classroom ของคณะบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น
กระบวนงานหรือขั้นตอนการดําเนินงาน
การนําไปใช้ประโยชน์
ความต่อเนื่อง
บทเรียนที่ได้รับ
ปัจจัยความสําเร็จ
ผู้รับผิดชอบ
ความสอดคล้อง
- การบริหารจัดการคณะด้วยเทคโนโลยี
รูปแบบขององค์ความรู้
Lesson learned (การถอดบทเรียน/แนวทางในการปรับปรุงและพัฒนางานให้ดียิ่งขึ้น)
กลุ่มเป้าหมาย
- บุคลากรสายสนับสนุนของคณะฯ
คณะบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น